ZUS co raz częściej kontroluje umowy o pracę większościowych wspólników spółek z o.o. Najczęściej przyczyną kontroli jest:
- długotrwała choroba wspólnika i pobieranie związanych z tym świadczeń z ZUS
- pobieranie zasiłku macierzyńskiego przez wspólnika.
Kontrole zdarzają się jednak również bez konkretnej przyczyny.
Kontrole ZUSu w zakresie zatrudnienia większościowego wspólnika, kończą się zazwyczaj wydaniem decyzji stwierdzającej niepodleganie wspólnika pod ubezpieczenia społeczne z tytułu stosunku pracy, a jeżeli wspólnik pobierał z ZUS świadczenia – również decyzją nakazującą zwrot pobranych świadczeń.
Jak bronić się w sprawie, w której ZUS zakwestionował umowę o pracę wspólnika większościowego spółki z o.o.?
- Odpowiednią argumentację i dowody warto przedstawić już podczas kontroli i postępowania wyjaśniającego. To, co zostanie przedstawione do ZUS na tym etapie, może zadecydować o dalszym losie sprawy. Dobrze przygotowane wyjaśnienia, poparte dowodami, mogą prowadzić do zamknięcia postępowania przez ZUS, bez żadnych negatywnych skutków dla wspólnika.
- Jeżeli ZUS wydał decyzję podważającą zatrudnienie wspólnika w spółce z o.o. – warto się od niej odwołać do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Należy zacząć od dokładnej analizy decyzji, aby dobrać odpowiednią koncepcję i dowody do sprawy. Decyzje podważające stosunek pracy wspólnika większościowego różnią się od siebie, dlatego odwołanie od każdej z nich powinno zostać przygotowane indywidualnie – z uwzględnieniem zarówno argumentów ZUSu, jak i sytuacji konkretnej spółki z o.o.
Przyjęcie odpowiedniej koncepcji na sprawę i przedstawienie jej w odwołaniu, jest kluczowe. Odwołanie nadaje kierunek postępowaniu dowodowemu przeprowadzanemu w sprawie sądowej i stanowi najważniejsze pismo procesowe w sprawie.
Powinno zawierać odniesienie się do zarzutów ZUS, argumentację prawną i faktyczną oraz dowody, które potwierdzą stanowisko wspólnika.
- Przykłady dowodów, które mogą być zgłaszane w trakcie postępowania wyjaśniającego albo na etapie odwołania od decyzji ZUS:
Przykład 1: jeżeli ZUS zakwestionował fakt, że wspólnik w ogóle świadczył pracę i zarzuca fikcyjność zatrudnienia, należy m.in. przedstawić dowody potwierdzające świadczenie pracy (dowody pisemne, maile, bilingi, raporty, zapisy GPS, zeznania świadków itp.).
Przykład 2: jeżeli ZUS stwierdził, że nie było podporządkowania pracowniczego, należy przedłożyć dowody, które potwierdzą, że w spółce istniała hierarchia i że występowało podporządkowanie pracownicze – innymi słowy, że była druga osoba, która wydawała polecenia służbowe i nadzorowała pracę wspólnika większościowego. Dowodem mogą być np. zeznania świadków, wiadomości sms, maile, ale również odpowiednio wytłumaczony układ sił w spółce.
Jak daleko sięga ZUS?
Tutaj nie ma reguły. ZUS kwestionuje najczęściej umowy o pracę zawarte kilka lat temu, ale zdarzają się również sytuacje, w których kwestionowane są umowy zawarte kilkanaście lat temu.
ZUS skontrolował spółkę z o.o. i nie stwierdził nieprawidłowości – czy to gwarancja spokoju?
Niestety zdarzają się sytuacje, w których ZUS kilkukrotnie sprawdza spółkę w tym samym zakresie i dopiero podczas drugiej albo trzeciej kontroli stwierdza, że wspólnik nie podlega pod ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy o pracę zawartej ze spółką z o.o.
Takie działanie ZUSu nie jest dopuszczalne. ZUS nie może kontrolować kilkukrotnie tego samego (art. 58 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców). Jeżeli kolejna kontrola ZUSu ponownie obejmuje ten sam zakres, przedsiębiorca może zgłosić sprzeciw wobec tej kontroli.
Przedsiębiorca może również szukać pomocy u Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, wnosząc o podjęcie interwencji w sprawie. Tutaj link do strony Rzecznika.
Czy można zabezpieczyć się przed podważeniem przez ZUS umowy o pracę wspólnika większościowego?
Na pewno warto w przemyślany sposób ułożyć strukturę spółki, stosunek pracy i relacje podporządkowania, zachodzące w spółce.
Warto również gromadzić dowody pracy jeszcze przed wszczęciem kontroli przez ZUS. W sprawie, w której doszło do podważenia umowy o pracę wspólnika większościowego, duże znaczenia mają dowody z zeznań świadków oraz dowody w postaci trwałej, takie jak np. maile, smsy, raporty, wykazy połączeń. Dużo większe szanse za powodzenie sprawy zachodzą wtedy, kiedy postępowanie dowodowe nie opiera się wyłącznie na przesłuchaniu wspólnika i przedstawiciela spółki z o.o., ale również na innych, dodatkowych dowodach.
Jeśli potrzebujesz porady prawnej albo reprezentowania w sprawie przeciwko ZUS, zapraszam do kontaktu z moją kancelarią.
